
Samsun, deniziyle, balıkçılığıyla, tarımıyla, turizmiyle ve doğal zenginlikleriyle Karadeniz'in en önemli şehirlerinden biridir. Karadeniz yalnızca kıyısında yaşayan insanların değil, gelecek kuşakların da ortak mirasıdır.
Eti Bakır'ın gübre üretim tesislerinden kaynaklanacak fosfojips atığının boru hattıyla Karadeniz'e deşarj edilmesine yönelik proje, Samsun kamuoyunda haklı endişelere neden olmaktadır.
Öncelikle açıkça ifade ediyoruz: Biz sanayi yatırımına, üretime ve istihdama karşı değiliz. Ancak hiçbir yatırımın bedeli doğamız, denizimiz, insan sağlığımız ve gelecek kuşaklarımız olmamalıdır.
Üretimden kaynaklanan fosfojips atığının deniz suyuyla karıştırılarak kıyıdan yaklaşık 18-20 kilometre açıkta ve 260 metre derinlikte Karadeniz'e bırakılmasının planlanması, üzerinde son derece titizlikle durulması gereken bir konudur.
Burada sorulması gereken soru şudur: Bir sanayi kuruluşunun üretim faaliyetlerinden kaynaklanan atıkların bertaraf edilmesi için Karadeniz neden bir atık alıcı ortamı olarak görülmektedir?
Fosfojipsin içeriğinde bulunabilecek ağır metallerin ve doğal radyoaktif bileşenlerin deniz ekosistemi üzerindeki etkileri, yalnızca bugünkü ölçümlerle değil, uzun vadeli bilimsel araştırmalarla değerlendirilmelidir. Atığın deniz suyuyla seyreltilmesi, çevresel risklerin ortadan kalktığı anlamına gelmez.
Karadeniz'in kendine özgü hidrografik yapısı, sınırlı su değişimi ve derin sulardaki oksijensiz ortamı dikkate alındığında, yapılacak her türlü deşarjın sonuçları en ince ayrıntısına kadar araştırılmalıdır.
Samsun'un 17 mavi bayraklı plajı, binlerce insanın geçimini sağladığı balıkçılık sektörü, su ürünleri yetiştiriciliği ve deniz turizmi bu kararın doğrudan etkileyebileceği alanlardır.
Bugün atılacak yanlış bir adımın bedelini yalnızca bugünün Samsunluları değil, çocuklarımız ve torunlarımız da ödeyebilir.
Denizlerimiz kirlenirse balıkçımız, turizmimiz zarar görürse esnafımız, doğal yaşamımız bozulursa bütün Samsun kaybeder. Üstelik çevresel tahribatın sonuçlarını telafi etmek, çoğu zaman onu önlemekten çok daha maliyetlidir.
Bu nedenle İYİ Parti Samsun İl Başkanlığı olarak taleplerimizi açıkça ortaya koyuyoruz:
Fosfojips atığının Karadeniz'e deşarj edilmesine ilişkin ÇED süreci, bağımsız ve bilimsel kuruluşların katılımıyla yeniden ve kapsamlı biçimde değerlendirilmelidir.
Atığın kimyasal bileşimi, ağır metal ve radyoaktivite düzeyleri kamuoyuyla şeffaf biçimde paylaşılmalıdır.
Deniz ekosistemi, balıkların üreme alanları, balıkçılık faaliyetleri ve insan sağlığı üzerindeki kısa ve uzun vadeli etkiler bağımsız bilim insanları tarafından araştırılmalıdır.
Alternatif atık yönetimi ve bertaraf yöntemleri değerlendirilmeden deniz deşarjı seçeneği kabul edilmemelidir.
Samsun Büyükşehir Belediyesi, ilgili ilçe belediyeleri, üniversiteler, meslek odaları, çevre örgütleri, balıkçılar ve sivil toplum kuruluşları sürece etkin biçimde dahil edilmelidir.
Bilimsel ve çevresel riskler tüm yönleriyle açıklığa kavuşmadan, geri dönüşü mümkün olmayan bir uygulamaya izin verilmemelidir.
Samsun'un geleceğini ilgilendiren böylesine önemli bir konuda herkes sorumluluk almalı, siyasi kimlikler bir kenara bırakılarak ortak bir tutum geliştirilmelidir.
Bizim tarafımız sanayinin karşısı değil, doğanın yanıdır. Bizim önceliğimiz şirketlerin değil, halkın ve gelecek nesillerin çıkarıdır.
Unutulmamalıdır ki sanayi yatırımları başka teknolojilerle, başka yöntemlerle sürdürülebilir. Ancak kirletilen bir denizi, yok edilen bir ekosistemi ve kaybedilen doğal zenginlikleri yeniden kazanmak son derece zordur.
Karadeniz bizim ortak yaşam alanımızdır. Samsun'un denizi, balıkçısı, turizmi ve geleceği hiçbir ekonomik çıkarın gölgesinde bırakılamaz.
Karadeniz sahipsiz değildir! Samsun sahipsiz değildir!
İYİ Parti Samsun İl Başkanlığı olarak, Karadeniz'e fosfojips atığı deşarjı projesinin tüm çevresel riskleri bağımsız ve bilimsel biçimde ortaya konuluncaya kadar bu sürecin takipçisi olacağız.
Hasan AKSOY
İYİ Parti Samsun İl Başkanı