Milli Eğitim Bakanlığınca milyonlarca öğrenciyi doğrudan ilgilendiren Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS) bu yıl ilk kez uygulamaya konuldu. İlk aşama sınavları devam ederken maratonun 13 Kasım’a kadar sürmesi planlanıyor. Yapay zeka desteğiyle takip edilecek olan bu yeni model, yıllardır tartışma konusu olan Ortaöğretim Başarı Puanı (OBP) adaletsizliklerini sona erdirmeyi ve ezberci eğitim anlayışının yerine analitik düşünmeyi koymayı hedefliyor.

​Sistem, lise diploma notunun 5 ile çarpılıp YKS puanına 0,12 katsayısıyla eklendiği OBP mekanizmasındaki okullar arası zorluk farklarını ortadan kaldırıyor. Her okulun aynı cömertlikle not vermemesi, bazı kurumların notları kolayca şişirmesi nedeniyle aynı başarı seviyesindeki öğrencilerin YKS sıralamalarında haksız yere geriye düşmesine yol açıyordu. Üniversite sınavında birkaç puanın bile binlerce adayın önüne geçebildiği düşünüldüğünde, standart hale getirilen ortak sınavların bu adaletsizliğe neşter vurması bekleniyor. Denetimlerin de sıkılaştırıldığı yeni dönemde, not şişiren veya devamsızlıkları göz ardı eden kurumlar yapay zeka takibiyle kolayca tespit edilecek. Nitekim son bir buçuk yılda usulsüzlük yaptığı belirlenen 74 okulun ruhsatının iptal edilmesi, bakanlığın bu konusundaki kararlılığını net bir şekilde ortaya koyuyor.

​Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli doğrultusunda şekillenen ölçme ve değerlendirme yaklaşımı, soru tiplerinde de köklü bir zihniyet değişimini beraberinde getiriyor. Artık sadece bilginin hatırlandığı testler geride kalırken; bilgiyi yorumlama, analiz etme, grafik ve verileri okuma ile gerekçeli cevaplar oluşturabilme yetenekleri ön plana çıkıyor. Eğitim uzmanları, yayımlanan örnek soruların ezberciliğin ötesine geçtiğini belirterek; günlük hayat senaryoları ve üst düzey düşünme becerileriyle zenginleştirilen sınavların öğrencilere kendi yeterliliklerini görme, öğretmenlere ise eğitim süreçlerini doğru planlama imkanı sunduğunu vurguluyor.