Yörük İlaçlama Sahibi Ziraat Mühendisi Barbaros Yörük keneler hakkında bilgi verdi.

Barbaros yörük kenelerin Nerden geldiler sorusuna  Hiç bir yerden gelmediler hep ordaydılar... dedi.

Bir kene tam 3000 adet yumurtasını toprağın altına bırakabilir. Yani üremeleri oldukça kolay..

Ekolojik dengenin bozulması, toprağın sürülmemesi (tarımın durması), hayvanlarla iç içe yaşam (kedi, köpek v.s.!) gibi faktörlerin kene yumurtalarının canlı kalmasına ve de kırda bayırda çok fazla keneyle karşılaşmamıza neden olan temel etmenlerdir.

Mart-Eylül ayları arasında üreme döneminde olan kene toprağa bıraktığı 3000 yumurtası doğal şartlara martta genç bir kene olarak karşımıza çıkar.

Öyleyse STARTEJİ ne olmalı.?

Elbette keneleri yumurta halinde iken toprağın altında mümkün olduğunca azaltmak..

KENE KARNINI DOYURACAK..

Yukarıda bahsettiğim gibi toprak altında Eylül'den Mart ayına kadar dayanan kene Mart ayıyla birlikte gün yüzüne çıkar.! Karnı açtır ve kan emmesi gerekmektedir.. Ya bir hayvan emecek ya da bir insan.!

Keneler asla ama asla zıplamaz hoplamaz, sadece iyi tutunurlar.

Peki öyleyse nasıl bize kadar gelebiliyor..?

Aslında onlar bize değil biz onlara ulaşıyoruz. Hatırlayın kene ısırmalarının arttığı günleri, hafta sonları, piknik günleri.! Keneler genelde yerde bulunurlar, hedeflerine ulaşmak için yerden biraz yükseklikteki bir bitkinin yaprağına kadar tırmanırlar, yanından sürtünerek geçtiğimiz sırada paçamıza yapışırlar (hayvana da bu şekilde yapışırlar, aynı hayvan bize sürtündüğünde kenesini bize aktarır) Gelenel olarak yerden gelen keneler paçadan içeri girip yukarı tırmanır. Hedef sıcak bir yer bulup sindirim faaliyetlerini daha iyi yapmaktır. En iyi yerlerden biri apış arası testis ve makat bölgesidir. Buralarda tutunamamışsa göbek deliği koltuk altıdır. Piknikte yere yatmış isek saç dipleri kulak arkası en sevdiği yerlerdir. Bu bölgelerden birine yapışan kene bazen sindirim hortumunu deri altına sokarken acı duymasını engelleyebilecek bir sıvı da salgılar. Bu nedenle kenenin ısırdığı yerleri iyi bilirseniz kıra bayıra gidip geri döndüğünüzde bir ayna yardımıyla bu bölgelerinizi de kontrolden geçirmenizde fayda olacaktır. Fakat bazen kene işini bitirip kendi yere bırakabilir bu nedenle olası kızarıklıkları da göz ardı etmeyin.

Asıl olanın keneden korunmak olduğunu asla unutmayın. Virüsün daha çok çoğunlukta olduğu şehirlerde yaşayan vatandaşların, kırlarda bayırlarda piknik yapmamaları daha sağlıklı olacaktır.. Hayvancılıkla ilgili meslek gruplarında çalışan personel ve de tarım ile uğraşan çiftçiler ise elbiselere sıkılan kene kovucu spreyler kullanabilirler. Hayvanlarını sistemik ilaçlar ile ilaçlayabilirler.

KKK Ateşinden korunmak için;

·         Mümkün olduğu kadar vücudu örten giysiler giyilmeli, pantolon paçaları çorapların içerisine sokulmalı

·         Kenelerin elbise üzerinde rahat görülebilmesi için açık renkli kıyafetler tercih edilmelidir.

·         Kene yönünden riskli alanlardan dönüldüğünde kulak arkası, koltuk altları, kasıklar ve diz arkası dâhil kene olup olmadığını kontrol etmeli, kene tutunmuş ise hiç vakit kaybetmeden eldiven ile vücuda tutunduğu en yakın yerden tutarak uygun bir malzeme ile (bez, naylon poşet, eldiven gibi) çıkarmalıdır.

·         Kişi keneyi kendisi çıkaramadığı durumlarda en yakın sağlık kuruluşuna başvurmalıdır.

·         Hastalık hayvanlarda belirti göstermeden seyrettiğinden hayvanların kanlarına, vücut sıvılarına veya dokularına çıplak el ile temas edilmemelidir.

·         Hastalığa sebep olan mikrobun taşıyıcısı, saklayıcısı ve bulaştırıcısı olan keneler uçmayan, zıplamayan, yerden yürüyerek vücuda tırmanan eklem bacaklı hayvanlardır. Vücuda tutunan veya hayvanların üzerinde bulunan keneler kesinlikle çıplak el ile öldürülmemeli ve patlatılmamalıdır. Keneler üzerine sigara basmak, kolonya, gaz yağı gibi maddeler dökmek kenenin kasılmasına sebep olarak vücut içeriğini kan emdiği kişiye aktarmasına sebep olacağı için yapılmamalıdır.

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) Genel Bilgileri

KKKA ilk olarak 12. yüzyılda Tacikistan’da tanımlanmıştır. Hastalık, keneler tarafından insanlara tutunmasını takiben 1944-45 yıllarında Rusya’nın Kırım bölgesinde ürün toplayan köylüler arasında görülmüştür.

Keneler insanlarda başlıca 2 tip hastalık yapar. Bunlar;

1-Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi

2-Lyme hastalığıdır.

KKKA, Bir virüs enfeksiyonu sonucu oluşan hastalıktır. Hastalık kenelerle taşınır. Keneler virüsü sadece taşır, yani hasta değildirler, hastalık sadece memelilerde oluşur (Biz de bir memeliyiz.!)

Kenenin sokmasından sonraki ilk 24 saat önemlidir. Bu süre içinde hatta ilk 1-2 saat içerisinde yapılan doğru müdahaleler kene virüs taşıyor olsa dahi hastalığı kapmama açısından oldukça önemlidir.!!

Diğer önemli olan nokta ise; keneyi asla hırpalamamanızdır.. Çünkü kene korktuğu an da derinizden hortumu sayesiyle emmiş olduğu kanı karnından geriye aynı hortumla derinizin altına boşaltacaktır.! Tabii karnının içinde bolca bulunan virüslerle birlikte.. (virüs yoksa sorun yok..)

Eğer sağlık kuruluşu ulaşamayacağınız uzaklıkta ise ve tıbbi müdahale alamayacaksanız bir pense ya da cımbızla, kenenin asla karnına ya da gövdesine dokunmadan, cımbızın uçlarını, kenenin deriye yapıştığı sıfır noktasından bastırıp sıkıca tutun ve çekin. Ardından alkol ya da sabunlu su ile kendi derinizi mutlaka yıkayın. Keneye asla alkol, kolonya vs bir şey dökmeyin. Kene ölene kadar kusarak kanı boşaltır.

Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA), keneler tarafından taşınan Bunyaviridae ailesine bağlı Nairovirüs grubuna ait bir virüsle oluşan ateş, halsizlik, iştahsızlık, kas ağrısı, baş ağrısı, bulantı, kusma, ishal ve kanama gibi görülerek ölümlere neden olabilen zoonotik (hayvanlardan insanlara bulaşan) karakterli bir enfeksiyon hastalığıdır.

Hastalık ülkemizde ilk olarak 2003 yılında kesin tanısı konmuştur. KKKA vakaları, hastalığın başlıca bulaştırıcısı olan kenelerin aktifleştiği dönemden başlayarak ülkemizde bahar ve yaz aylarında görülmektedir. İlk kez Tokat ili ve civarında dikkatleri çeken Kırım Kongo Kanamalı Ateşi vakaları çoğunlukla İç Anadolu’nun kuzeyi, Orta Karadeniz ve Doğu Anadolu’nun kuzeyinde yoğunlaşmaktadır.Ülkemizde hastalığın bulaştırıcısı asıl kene türü Hyalommamarginatum’dur.

Hastalığın fark edilme süresi kene tutunmasından sonra genellikle 1-3 gün, en fazla 9 gün olabilmektedir. Enfekte kan, vücut sıvısı ve diğer dokularla temas sonrasında 5-6 gün; en fazla ise 13 gün olabilmektedir.

Hastalığın tedavisinin esasını destek tedavisi seçenekleri oluşturmaktadır. Bu gün için hastalıktan korunmaya yönelik etkinliği kanıtlanmış bir aşı veya etkene spesifik bir ilacı yoktur. Genellikle tedavi semptomatiktir. 1972 yılında Bulgaristan da virüse karşı geliştirilen aşı %70 koruyucu olmasına karşın yan etkileri nedeni ile terk edilmiştir. Şu an da Dünya Sağlık örgütü (WHO) ' nün tanımış olduğu bir aşı yoktur.Kişisel korunma önlemlerinin alınması hastalığın kontrolü için ön planda olduğundan vatandaşlarımızın hastalık ve korunma önlemleri konusunda bilgilendirilmesi ve toplumda farkındalık oluşturulması çalışmaları tarafımızdan da yoğun bir şekilde yürütülmektedir. 

Ülkemizde KKKA bahar aylarında görülmeye başlamakta olup en yüksek vaka 2009 yılında 1318 vaka 2017 yılında 343 vaka olarak gerçekleşmiştir.

Kene İlaçlama Yöntemleri Nelerdir?

1-Pestisit ile İlaçlama

Kene çıkarma işleminde mutlaka uzmanlardan destek alınması gerektiği gibi kene ilaçlama konusunda da en etkili yöntem, profesyonel ilaçlama firmalarına başvurmaktır.

Kene ilaçlama konusunda sadece Sağlık Bakanlığınca onaylanmış ürünleri kullanan Yörük İlaçlama ve Dezenfeksiyon, analizler ve uzman kadrosu ile kene istilasının kaynağını tespit edip en etkili ilaçlama çözümlerini belirler. Özellikle tarım ve hayvancılık bölgelerinde, yılda en az 3 kere yapılması gereken ilaçlamada kullanılan kene ilaçlarının, aynı zamanda diğer haşerelere ve hayvanlara zarar vermemesini sağlamak da önemlidir. Yörük İlaçlama ve Dezenfeksiyon, keneler üzerinde etkili ilaçları ile sorunun tamamen ortadan kaldırırken diğer canlılara da zarar vermemesini sağlar.

Ekilmiş araziler, otlar, ahır ve ağıl gibi hayvan barınakları, hayvan kulübeleri ve bahçeler, koruyucu kıyafetler, gözlükler, maske ve eldivenler kullanılarak yılda en az üç kere olmak üzere pestisitler kullanılarak ilaçlanmalıdır. Özellikle ilkbaharda kullanılacak pestisitler, keneleri %80 oranında azaltmanın en etkili yollarından biri olarak kabul edilebilir. Oldukça etkili kene ilaçları arasında yer alan pestisitleri uygulamadan önce, Sağlık Bakanlığınca onaylanmış ve diğer haşereler ile yaban hayatına zarar vermeyecek ürünlerin seçildiğinden emin olunması gerekir.

2-Amatör Kene Spreyi ile İlaçlama

Eczane ya da marketlerin sattığı kene spreyleri, evde kene varsa uygulanabilir. Kene spreyini uygulamadan önce, evde yaşayan bütün canlılar tahliye edilmeli ve belli bir süre eve girmemeleri sağlanmalıdır. Koruyucu kıyafet, gözlük maske ve eldiven kullanılarak uygulanması gereken kene spreyi, evin en arka kısmından başlanarak halılar, pencere kenarları, yataklar, yatak altları, mobilyalar, perdeler, kapı eşikleri, dolap içleri, dolap altları, süpürgelikler, çatlaklar, yarıklar ve oyuklara uygulanmalıdır. En sonda kapıya yakın bölgelere uygulandıktan sonra ev terk edilmelidir.

MAİL: yorukilaclama@gmail.com