Papa’nın Ziyareti, Tarihsel Semboller ve Sessiz Kalan Sorular

Türkiye, diplomatik trafiğin yoğun olduğu bir ülke… Ancak bazı ziyaretler vardır ki, diplomatik protokolün ötesine geçer; tarihin, inançların ve sembollerin tam ortasına oturur. Papa Leo’nun Türkiye ziyareti de tam olarak böyle bir ziyaret.

Vatikan’ın takvimindeki her hareket ince hesaplarla yapılır. Hele ki Anadolu’ya, özellikle de İznik gibi tarihsel derinliği olan bir yere adım atılıyorsa, bunu “tesadüfle” açıklamak insan zekâsına hakaret olur.

Ziyaretin Tarihi: 28 Kasım – İznik’in Kurtuluş Yıl Dönümü

Papa Leo’nun ziyareti, Türkiye’nin herhangi bir gününe değil; İznik’in düşman işgalinden kurtuluşunun 28 Kasım yıl dönümüne denk geldi.

Bu tarih, Türkiye için bir milli hafıza günü…

Peki, Vatikan için ne ifade ediyor?

İznik, Hristiyanlık tarihinde bir şehirden çok daha fazlasıdır.

1. Konsil, 2. Konsil, Ortodoks-Katolik ayrışmaları, teolojik kararlar…

Kısacası Hristiyanlığın temel taşlarından biri.

Hal böyleyken, Papa’nın İznik ziyaretinin Türkiye’nin kurtuluş tarihiyle üst üste gelmesi, ister istemez şu soruyu gündeme getiriyor:

“Bu denk geliş mi, yoksa planlı bir sembolik hat mı?”

Soru ortada… Cevap ortada yok.

Papa’nın Anıt Ziyareti: Bir Diplomasi Adımı mı, Algı Yönetimi mi?

Papa Leo’nun anıt ziyareti, sadece bir “saygı duruşu” olarak görülüp geçilecek bir detay değil.

Uluslararası ilişkilerde semboller, çoğu zaman sözlerden daha güçlüdür.

Bir anıtın önünde durmak, bazen bir coğrafyayı, bazen geçmişi, bazen de gelecek mesajını temsil eder.

Bu ziyaretin özellikle Türkiye kamuoyunda “algı yönetimi” tartışması yaratması boşuna değil.

Papa’nın verdiği görüntü şu oldu:

“Tarihinize saygı duyuyorum.”

Peki, bu görüntünün arka planında başka ne mesaj var?

Bir “yumuşama”, bir “tarihsel yakınlaşma”, yoksa sadece “uluslararası vitrin diplomasisi” mi?

Bu soruların cevabını ise yine kimse çıkıp açıklamıyor.

Fatih’in ve Atatürk’ün Yasakladığı Katolik Ayini, Neden Bugün Serbest?

Türkiye’de belki de en çok tartışılan konu bu.

Öyle ki, tarihsel olarak hem Fatih Sultan Mehmet, hem de Mustafa Kemal Atatürk, İstanbul’da Katolik ayinlerinin belirli çerçeveler dışında yapılmasına sıcak bakmamış; devlet egemenliği açısından hassasiyet göstermiştir.

Bugün ise Papa Leo, İstanbul’da büyük bir ayin yapmaya hazırlanıyor.

Şu sorular kendiliğinden doğuyor:

Bu izin neden şimdi verildi?

Değişen ne? Taviz nerede? Diplomatik karşılık ne?

Hükümet bu kararı hangi gerekçeye dayandırıyor?

Cevap, yine yok.

Yalnızca sessizlik… Ancak bu sessizlik, toplumdaki soru işaretlerini daha da gürültülü hale getiriyor.

Hükümetin Sessizliği: “Gerekçesiz İzin” Politikası mı?

AKP hükümeti bu ziyaretle ilgili tüm soruları “rutin diplomasi” ile geçiştiriyor.

Fakat her şey “rutin” değil; her şey “olağan” hiç değil.

Diplomasi böyle işlemez:

Eğer bu ziyaret Türkiye’nin uluslararası imajı için önemliyse,

neden kamuoyuna açık bir bilgilendirme yapılmıyor?

Eğer ayin izni verilecekse,

bu kararın gerekçesi neden açıklanmıyor?

Eğer bu ziyaret bir “diyalog adımı” ise,

neden şeffaflık yok?

Türkiye’nin egemenlik alanını ilgilendiren konularda toplumun merak ettiği soruların cevapsız bırakılması, sadece güvensizliği büyütüyor.

Gerçek Soru: Bu Ziyaretin “Gizli Gündemi” Ne?

Bazıları bu ziyareti “dinler arası diyalog” olarak görüyor.

Bazıları “yumuşak güç politikası” olarak okuyor.

Bazıları “Orta Doğu’daki yeni dengeler” diyor.

Kimileri ise “tarihi rövanş algısı” olarak yorumluyor.

Belki de hepsi biraz doğru, biraz yanlış…

Ama kesin olan bir şey var:

Türkiye’nin en hassas sembollerini ilgilendiren bir ziyaretin, bu kadar sessizlikle geçiştirilemeyeceği.

Kamuoyu cevap bekliyor.

Ve bu cevapları vermesi gerekenler, bugün konuşmaktan ısrarla kaçıyor.

Ben tarihçi yada bir ilahiyatçı falan değilim.

İyi araştırmacıyımdır.

Herkes tarihini iyi bir şekilde araştırırsa hatalar zincirini ve ülkenin geleçeğinin nasıl tehlikede olduğunu iyi bir şekilde analiz etmiş olursunuz saygı değer okurlar.

Hoşçakalın 

Ertuğrul ULUTEPE