
Elektronik Serbest Meslek Makbuzu, E-SMM yeni dijital çağın
sunduğu olanaklardan biridir. Günümüzün giderek dijital sürece destek verdiğini
her geçen gün daha iyi anlaşılmaktadır. Elektronik çağın gelişmiş olanaklarını
sunduğu alanlardan biri de muhasebe sektöründeki E-Dönüşüm sistemleridir.
Serbest meslek alanında yeni bir dönüşümün kapısını aralayan
dijital süreç iş yaşamının da akışı
hızlandırmıştır. Hızlı ilerleme elbette elektronik çağın sunduğu avantaj ile makbuzları
ve evrakları güvenceye almıştır. Elektronik Serbest Meslek Makbuzu ise, serbest
meslek erbaplarının sundukları hizmet karşılığında yaptıkları tahsilatlar için
elektronik ortamda düzenledikleri belgeye verilen isimdir. Elektronik Serbest Meslek Makbuzu, matbu Serbest Meslek
Makbuzunun elektronik ortamda düzenlenmiş halidir.
Hukuki olarak matbu makbuzdan hiçbir farkı olmayan bu belge,
muhatabının isteği doğrultusunda kağıt veya dijital ortamda iletilebilme olanağına
sahiptir. Elektronik Serbest Meslek Makbuzu, 1 Haziran 2020 tarihinden itibaren
zorunlu hale getirilmiş ve bütün serbest meslek erbapları tarafından zorunlu
olarak kullanılmaya başlanılmıştır. Vergi mükellefi olan serbest meslek
erbapları, e-fatura ve e-arşiv fatura mükelleflerinde olduğu gibi ciro limitine
bakılmaksızın elektronik belge kapsamına alındı.
Elektronik Serbest Meslek Makbuzuna sahip olmak için üç
farklı başvuru yöntemi bulunmaktadır.
·
Özel entegratör
·
GİB Portal
·
Kendi sunucuları ile GİB’e direkt entegre yöntemi
Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından belirlenmiş
koşulları karşılayarak, mükellefleri adına E-Fatura, E-Arşiv fatura, E-SMM gibi elektronik
belgelerin ve kayıtları oluşturabilen kurumlar aracılığıyla başvuru yapılabilmektedir.
Özel entegratör sistemlerine geçiş yapan serbest meslek erbaplarına çok uygun
koşullarda makbuz düzenleme imkanı sunulmaktadır. Her makbuz kesileceğinde
e-imza kullanmak zorunda kalınmaz.
Entegratör aracı yazılım kullanan serbest meslek erbapları
sistem içerisinde kayıtlı alıcılar oluşturarak her seferinde vergi numarası,
adres, unvan, ülke gibi bilgileri sisteme girmek zorunda kalmazlar. Özellikle
çok fazla makbuz kesen erbaplar için bu durum oldukça zaman tasarrufu
sağlamaktadır. Sistem içerisinde otomatik olarak tanımlama yapıldıktan sonra
makbuz düzenlendikten sonra alıcının mail adresine otomatik olarak gönderim
sağlanmaktadır.
Özel entegratör sistemlerine geçiş yapan serbest meslek
erbapları özel entegrasyon firmalarının mobil uygulamalarını kullanarak mobil
cihazlarından istedikleri zaman makbuzlarını düzenleyerek hizmet satışı
yaptıkları kişilere makbuzlarını gönderebilirler. EDM Bilişim E-SMM sektöründe
uzun yıllardır faaliyet göstermeye devam etmektedir ve mükelleflerine çok
avantajlı fiyatlar kapsamında hizmet vermektedir. Başvuru işlemlerinde de
mükelleflere uygun fiyatlar sunarak en kolay şekilde E-Dönüşüm sistemlerine
serbest meslek erbaplarının geçişlerini mümkün hale getirmekteyiz.
Makbuzlar GİB Portalı üzerinden bireysel olarak
düzenlenebilmektedir. Gelir İdaresi Başkanlığının sistemi üzerinden
makbuzlarını düzenlemek isteyen serbest meslek erbapları her makbuz
keseceklerinde E-İmzaları yanında olmalıdır. E-Arşiv fatura sistemine Java
uygulamasını açarak giriş yapmalı ve makbuz düzenleme adımlarına buradan devam
etmelidir. Kayıtlı alıcılar oluşturamayacağından dolayı meslek erbabı her
defasında sistem üzerinden alıcının vergi no, adres, ülke gibi kayıtları tek
tek girecek ve sistem üzerinden onaylayacaktır.
1/1/2018 tarihi itibariyle dileyen serbest meslek erbapları
uygulamaya dahil olarak mesleki faaliyetlerine ilişkin tahsilatları için kâğıt
ortamda düzenlemiş oldukları Serbest Meslek Makbuzunu elektronik belge olarak
elektronik ortamda düzenleyebilir, muhatabının talebi doğrultusunda elektronik
veya kâğıt ortamda iletilebilir, elektronik ortamda muhafaza edip Gelir İdaresi
Başkanlığı’na elektronik ortamda raporlayabilir hale gelmişlerdir.
Serbest muhasebeci mali müşavir, avukat, diş hekimi,
veteriner hekim, mimar, doktor, mühendis, müşavir, senarist, yeminli mali
müşavir, danışman, ressam, yazar, bestekar, kimyager, serbest öğretmen, sağlık
memuru, artist, menajer, yönetmen, rehber vb. şekilde ticari faaliyetlerini
sürdüren kişiler serbest meslek erbabı olarak nitelendirilmektedir. Bu kişiler
Gelir İdaresi Başkanlığına başvuru yaparak istedikleri zaman geçiş
yapabilmektedir.
Elektronik Serbest Meslek Makbuzu etkin bir çözüm
sürecini destekler. Veriler elektronik ortama taşınarak daha güvenli şekilde saklanır.
Bu sayede, kağıt tasarrufu desteklenerek, doğaya etkin bir destek sunmaktadır. Ayrıca
verilerin kaybolma riskini önleyerek iş faaliyetlerine destekte bulunur. Böylece
zamandan büyük ölçüde tasarruf edilmiş olunur.
Elektronik Serbest Meslek Makbuzu işlemleri dijital ortam
gerçekleştiği için başım ve arşiv gibi masraflardan tasarruf edinilmiş olunur. Sunduğu
teknoloji hizmeti sayesinde, eski serbest meslek makbuzlarına tek tıkla ulaşmak
mümkündür. Dijital ortamın sunduğu olanaklar sayesinde, işlemler çok hızlı ve
kolay şekilde gerçekleşmektedir. Önceleri kağıt yöntemler ile düzenlenen
serbest meslek makbuzları alıcıya gönderilirken bazı sorunlar yaşanabilmeydi.
Günümüzde E-SMM sayesinde makbuzlar dijital olarak alıcıya aktarılmakta ve
hızlı çözüm sağlanmaktadır.
Özel entegrasyon sistemini kullanan serbest meslek
mensupları, e-imza kullanmadan sisteme giriş yaparak makbuzlarını kolayca
düzenleyebilmektedir. Gelir İdaresi Başkanlığının sistemini kullanan serbest
meslek erbapları her seferinde e-imzalarını bilgisayara bağlayarak makbuz
düzenlemek zorundadırlar. Serbest meslek
mensubu kişiler müşterinin adı, Vergi Kimlik Numarası ya da T.C. Kimlik
Numarası ve adres bilgilerini yazdıkları belgeye vergi detaylarını içeren
açıklama, alınan ücreti ve son olarak da belgenin düzenlendiği tarihi ve saati
de ekleyerek E-SMM’yi
pratik ve hızlı bir şekilde kesebilmektedir.
Bilindiği üzere serbest meslek makbuzları düzenleneceği
sırada alıcı da bir vergi mükellefi ise makbuzlar stopajlı olarak düzenlenmek
zorundadır. Bu sebepten dolayı net tutar üzerinden öncelikle brüt
hesaplanmalıdır. Sonrasında ise brüt rakam üzerinden KDV hesaplanarak makbuz
üzerinde belirtilmelidir. Alıcı mükellef sonrasında makbuzda bulunan stopajı
Muhtasar Prim Hizmet Beyannamesinde beyan ederek verginin tahakkukunu
gerçekleştirir.
Elektronik Serbest Meslek Makbuzu için, E-İmza ve mali mühre
sahip olduktan sonra başvuru yapıldıktan bir süre sonra, özel entegratörler ya
da GİB portalı aracılığı ile Elektronik Serbest Meslek Makbuzu kolayca kesilebilir.
Elektronik Serbest Meslek Makbuzu alıcının isteği doğrultusunda dijital ortamda
ya da çıktısı alınarak iletilebilir.